Wat is het mobiliteitsbudget?

Beschik je over of heb je recht op een bedrijfswagen? Dan kan je – als alle voorwaarden vervuld zijn - ervoor kiezen om die wagen – of het recht erop – in te ruilen voor een jaarlijks budget. Dat budget kan vervolgens worden besteed aan mobilliteitsoplossingen die beter aansluiten bij de manier waarop je je vandaag verplaatst: een leasefiets, het openbaar vervoer, een kleinere wagen of een combinatie van verschillende oplossingen.

Dankzij de aangekondigde veranderingen zal vanaf 2027 het mobiliteitsbudget voor meer werknemers beschikbaar worden.

Hoewel de wijzigingen nog niet definitief gestemd zijn (dat verwachten we in september 2026), is het voor werkgevers nu hét moment om vooruit te kijken .

Voor werknemers opent het mobiliteitsbudget de deur naar meer keuzevrijheid. En voor wie slimmer, duurzamer of flexibeler wil bewegen, kan het een bijzonder interessant onderdeel van het loonpakket worden.

Mobiliteitsbudget: betekenis

Het mobiliteitsbudget is een alternatief voor de bedrijfswagen . Je krijgt dus geen extra bonus bovenop je bestaande loonpakket maar een budget .

In plaats van één vaste mobiliteitsoplossing krijg je meer vrijheid om zelf keuzes te maken. Je bepaalt binnen de keuzes die de werkgever aanbiedt hoe je je budget besteedt, maar altijd binnen het wettelijke kader.

Dat budget is gebaseerd op de totale werkgeverskost van de bedrijfswagen waarop je recht hebt of waarover je beschikt. Of anders gezegd: het bedrag dat je werkgever normaal gezien zou uitgeven aan jouw wagen. Die kost wordt vaak aangeduid als de TCO of Total Cost of Ownership. 

Voor veel werknemers betekent dat meer flexibiliteit én meer mogelijkheden om te kiezen voor duurzame mobiliteit. Misschien heb je geen grote bedrijfswagen meer nodig omdat je regelmatig thuiswerkt. Misschien wil je liever met een speed pedelec naar het werk. Of misschien wil je je wagen combineren met een treinabonnement of andere duurzame mobiliteitsoplossingen.

Het mobiliteitsbudget maakt die keuzes mogelijk — op voorwaarde dat het systeem correct wordt ingevoerd en beheerd.

Hoe werkt het mobiliteitsbudget?

De werking is eigenlijk vrij eenvoudig.

Je werkgever kent een jaarlijks mobiliteitsbudget toe. Dat budget wordt ook geregistreerd en opgevolgd via een interne “mobiliteitsrekening”. Je kan het budget besteden binnen drie wettelijk vastgelegde pijlers.

Je kan bijvoorbeeld:

• een uitstootvrije milieuvriendelijke wagen kiezen;
• een leasefiets nemen;
• een treinabonnement betalen;
• gebruikmaken van deelmobiliteit;
• bepaalde huisvestingskosten financieren;
• of verschillende opties combineren.

Het grote voordeel? Veel uitgaven binnen het mobiliteitsbudget zijn sociaal en fiscaal bijzonder voordelig.

Vooral werknemers die regelmatig fietsen of deels van thuis werken, ontdekken vaak dat het mobiliteitsbudget meer mogelijkheden biedt dan een klassieke bedrijfswagen. Voor werkgevers biedt het systeem tegelijk een manier om het loonpakket moderner en aantrekkelijker te maken, zonder dat de bedrijfswagen noodzakelijk de enige mobiliteitsoplossing blijft.

De 3 pijlers van het mobiliteitsbudget

Het mobiliteitsbudget bestaat uit drie pijlers. Elke pijler heeft een eigen doel en een eigen fiscale en sociale behandeling.

Pijler 1: een milieuvriendelijke bedrijfswagen

Heb je nog steeds een wagen nodig voor je functie? Dan kan je binnen pijler 1 kiezen voor een milieuvriendelijke bedrijfswagen voor zover je werkgever die mogelijkheid aanbiedt en de wagen voldoet aan de wettelijke voorwaarden. Vanaf 1 januari 2026 kan uitsluitend nog gekozen worden voor bedrijfswagen zonder CO2-uitstoot.

De kost van die wagen wordt aangerekend op je mobiliteitsbudget. Het resterende deel van het budget kan daarna eventueel nog worden gebruikt binnen pijler 2 of, als er op het einde van het jaar nog saldo overblijft, binnen pijler 3.

Voor werknemers die regelmatig klanten bezoeken of veel kilometers afleggen of functioneel een wagen nodig hebben, blijft dit een interessante optie.

Maar ook dan kan het mobiliteitsbudget ruimte creëeren om de wagen te combineren met andere mobiliteitsoplossingen.

Pijler 2: duurzame vervoersmiddelen en bepaalde huisvestingskosten

Pijler 2 is voor veel werknemers de meest interessante pijler. Deze is volledig gericht op duurzame mobiliteitsoplossingen, en onder specifieke voorwaarden bepaalde huisvestingskosten. 

1. Duurzaam woon-werkverkeer en privévervoer

• Openbaar vervoer: Abonnementen (NMBS, De Lijn, MIVB, TEC) en losse tickets voor jou en je huisgenoten.
• Fietsen en steps: Aankoop, onderhoud en accessoires van (elektrische) fietsen, speed pedelecs en steps.
• Fietsleasing: Betalen van de maandelijkse leaseprijs voor een fiets. 
  

2. Gedeelde mobiliteit

• Deelwagens en deelfietsen: Kosten voor autodelen, fietsdelen of stepdelen.
• Huurauto's: Korte termijn huur (maximaal 30 opeenvolgende dagen).
• Taxi's en ritdiensten: Betalen voor taxi's, collectief vervoer of specifieke ritdiensten. 
  

3. Huisvestingskosten (Woonwerk-gerelateerd)

• Je kan je budget ook gebruiken om de huur of kapitaalaflossingen en intresten van een hypothecaire lening te financieren. Als je die binnen een straal van 10km van je vaste werkplaats woont of als je structureel voldoende van thuis werkt (min 50%), kan je hiervan genieten.

Binnen pijler 2  kan je ook een kwalitatieve elektrische fiets of speed pedelec leasen, inclusief onderhoud en verzekering, zonder dat dit dezelfde fiscale impact heeft als een klassieke loonbonus.

Pijler 3: wat gebeurt er met het resterende budget?

Blijft er op het einde van het jaar nog budget over dat niet werd gebruikt in pijler 1 of pijler 2? Dan kan het resterende saldo worden uitbetaald.

Die uitbetaling is echter geen gewone nettobonus. Op het saldo betaal je wel een bijzondere werknemersbijdrage van 38,07% . Daardoor loont het de moeite om vooraf goed na te denken over de beste mobiliteitsmix en het budget maximaal te benutten binnen pijler 2. Wie zijn budget slim inzet, haalt doorgaans meer waarde uit duurzame mobiliteitsoplossingen dat uit een loutere cash-uitbetaling binnen pijler 3.

Mobiliteitsbudget verplicht vanaf 2027

Vandaag beslissen werkgevers nog zelf of ze het mobiliteitsbudget willen aanbieden aan werknemers die over een bedrijfswagen beschikken of er recht op hebben.

Als de regering haar plannen doorvoert, dan zullen werkgevers vanaf 2027 met meer dan 50 werknemers verplicht een mobiliteitsbudget moeten aanbieden aan werknemers die daarvoor in aanmerking komen. Vanaf 2028 wordt die verplichting uitgebreid naar werkgevers met meer dan 15 werknemers.

Het betekent dus dat in de komende jaren veel meer mensen toegang zullen krijgen tot een systeem waarmee ze hun mobiliteit flexibeler kunnen organiseren. Maar de precieze modaliteiten moeten nog definitief wettelijk worden vastgelegd. 

En voor bedrijven biedt het een extra manier om duurzame mobiliteit te stimuleren zonder dat de totale loonkost stijgt.

Voorwaarden voor het mobiliteitsbudget

Niet iedereen kan zomaar instappen in het mobiliteitsbudget.

Om in aanmerking te komen moet je werkgever al bedrijfswagens aanbieden en moet je volgens het bedrijfsbeleid recht hebben op een bedrijfswagen. Als werknemer blijf je wel de vrijheid behouden om al dan niet in te stappen in het mobiliteitsbudget.

Daarnaast gelden er specifieke voorwaarden voor bepaalde uitgaven binnen het budget.

Zo kunnen huisvestingskosten bijvoorbeeld enkel onder bepaalde voorwaarden worden gefinancierd door het mobiliteitsbudget.

Twijfel je of je in aanmerking komt? Dan kijk je best samen met je werkgever of HR-afdeling naar de mogelijkheden.

Hoeveel bedraagt het mobiliteitsbudget?

Het budget wordt berekend op basis van de totale kost van de bedrijfswagen waarover je beschikt of waarop je recht hebt. Dat noemen we ook wel de Total Cost of Ownership of TCO.

Daarin worden onder meer volgende elementen geteld:

• Leasing- of financieringskosten;
• brandstof of laadkosten;
• verzekering;
• onderhoud;
• belastingen;
• CO2-bijdragen.

Hoe hoger de kost van de oorspronkelijke wagen, hoe groter doorgaans het mobiliteitsbudget.

Eenvoudig rekenvoorbeeld

Stel dat jouw bedrijfswagen je werkgever jaarlijks € 10.000 kost.

Beslis je om die wagen in te ruilen voor een mobiliteitsbudget? Dan beschik je over een jaarlijks budget van ongeveer € 10.000.

Dat budget kan je – mits alle voorwaarden vervuld zijn - bijvoorbeeld besteden aan:

• een leasefiets;
• een treinabonnement;
• deelmobiliteit;
• bepaalde huisvestingskosten.

Zo creëer je een mobiliteitsmix die beter aansluit bij jouw dagelijkse verplaatsingen.

Is het mobiliteitsbudget fiscaal voordelig?

Ja, maar het fiscaal voordeel verschilt per pijler. 

Een milieuvriendelijke bedrijfswagen volgt de fiscale en sociale regels die voor bedrijfswagens gelden.

Uitgaven binnen pijler 2 zijn in principe volledig vrijgesteld van belastingen en sociale bijdragen.

Het resterende saldo via pijler 3 is onderworpen aan een bijzondere werknemersbijdrage van 38,07% maar wel fiscaal vrijgesteld.

Daarom is het belangrijk om het mobiliteitsbudget niet te bekijken als één algemene pot geld, maar als een budget met verschillende fiscale spelregels naargelang de gekozen besteding. 

Wat zijn de voordelen van het mobiliteitsbudget voor de werknemers?

• Meer keuzevrijheid.
• Toegang tot duurzame mobiliteitsoplossingen
• Mogelijkheid om een leasefiets te combineren met andere vervoersmiddelen.
• Potentieel interessantere fiscale en sociale behandeling.
• Mobiliteit die je beter kan afstemmen op je dagelijkse realiteit.
• Meer flexibiliteit wanneer je regelmatig thuiswerkt.

Het mobiliteitsbudget maakt mobiliteit persoonlijker. Niet iedereen heeft dezelfde wagen nodig. Niet iedereen verplaatst zich op dezelfde manier. En net daar ligt de kracht van het systeem.

Wat zijn de voordelen van het mobiliteitsbudget voor de werkgevers?

Ook voor werkgevers kan het mobiliteitsbudget een sterke troef zijn.

• Aantrekkelijk en flexibeler loonpakket.
• Sterker duurzaamheidsbeleid.
• Sterk element in employer branding 
• Meer keuzevrijheid voor medewerkers.
• Minder afhankelijkheid van de klassieke bedrijfswagens.
• Kostenneutraal systeem

Zijn er ook aandachtspunten?

Zoals elk systeem vraagt ook het mobiliteitsbudget wat uitleg en begeleiding.

Voor werknemers kunnen de verschillende regels en mogelijkheden in het begin wat overweldigend lijken.

Voor werkgevers vergt de invoering een duidelijke mobiliteitspolicy en een goede communicatie naar medewerkers. Het systeem is niet automatisch kostenloos of administratief neutraal. Een correcte berekening, een duidelijke policy en een goede opvolging blijven noodzakelijk.

Maar eens het systeem goed is opgezet, ontdekken veel organisaties dat de voordelen ruimschoots opwegen tegen de extra administratie en dat het mobiliteitsbudget een bijzonder sterk instrument is binnen een toekomstgericht HR- en mobiliteitsbeleid.

Klaar voor de mobiliteit van morgen?

Het mobiliteitsbudget geeft werknemers meer vrijheid om hun mobiliteit af te stemmen op hun leven van vandaag.

Voor de ene betekent dat een kleinere uitstootvrije wagen in combinatie met een treinabonnement. Voor de andere is het een speed pedelec waarmee ze elke dag filevrij naar het werk gereden wordt. Nog iemand anders gebruikt het budget voor een combinatie van fietsleasing, openbaar vervoer en huisvestingskosten.

Eén ding is duidelijk: met de uitbreiding van het mobiliteitsbudget vanaf 2027 zal duurzame mobiliteit persoonlijker, duurzamer en flexibeler worden en voor steeds m eer werknemers binnen handbereik komen.